Czy obrót decyduje o podleganiu KSC?

Dopiero w przypadku kategorii, dla których znaczenie ma wielkość przedsiębiorstwa, analizuje się odpowiednie progi dotyczące:

• liczby osób zatrudnionych,
• rocznego obrotu,
• rocznej sumy bilansowej.

Co więcej, dla niektórych rodzajów działalności KSC stosuje się niezależnie od wielkości przedsiębiorstwa.

Dlatego pytanie:

„Mam obrót X zł – czy podlegam KSC?”

nie wystarcza do ustalenia statusu przedsiębiorcy.

Dlaczego obrót ma znaczenie dla KSC?

Nowelizacja ustawy o KSC odwołuje się przy określaniu wielkości przedsiębiorstwa do kryteriów określonych w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014.

W przypadku typowych przedsiębiorstw z załącznika nr 1 do KSC podmiot przekraczający wymogi dla średniego przedsiębiorstwa może zostać zakwalifikowany jako podmiot kluczowy, natomiast przedsiębiorstwo spełniające wymogi dla średniego przedsiębiorstwa i niebędące podmiotem kluczowym może być podmiotem ważnym.

Nie oznacza to jednak, że wystarczy sprawdzić obrót.

Jak określa się średnie przedsiębiorstwo?

Zgodnie z unijnymi kryteriami średnie przedsiębiorstwo zatrudnia mniej niż 250 osób oraz ma:

• roczny obrót nieprzekraczający równowartości 50 mln euro

lub

• całkowity bilans roczny nieprzekraczający równowartości 43 mln euro.

Oznacza to, że kryteria finansowe nie ograniczają się wyłącznie do obrotu.

Istotna jest również liczba zatrudnionych, a przy kryterium finansowym występuje alternatywa pomiędzy obrotem a sumą bilansową.

Czy firma z obrotem powyżej 50 mln euro automatycznie podlega KSC?

Nie.

To bardzo ważne.

Wysoki obrót nie powoduje automatycznie objęcia przedsiębiorstwa KSC.

Najpierw trzeba sprawdzić, czy przedsiębiorstwo prowadzi działalność należącą do sektora i rodzaju podmiotu wskazanego w załączniku nr 1 lub nr 2 do ustawy albo należy do jednej ze szczególnych kategorii wymienionych bezpośrednio w art. 5 KSC.

Przykładowo przedsiębiorstwo może osiągać bardzo wysoki obrót, ale jeżeli prowadzi działalność, która nie mieści się w zakresie podmiotowym KSC, sam obrót nie spowoduje objęcia go ustawą.

Dlatego prawidłowa kolejność analizy wygląda następująco:

rodzaj działalności → kategoria KSC → wielkość przedsiębiorstwa → wyjątki i szczególne zasady.

A nie:

obrót → KSC.

Czy firma z małym obrotem może podlegać KSC?

Tak.

To druga strona tego samego problemu.

W art. 5 KSC ustawodawca wskazał kilka kategorii, które są podmiotami kluczowymi niezależnie od ich wielkości.

Dotyczy to między innymi:

• dostawcy usług DNS,
• kwalifikowanego dostawcy usług zaufania,
• podmiotu krytycznego,
• określonych podmiotów publicznych,
• rejestru nazw domen najwyższego poziomu (TLD),
• podmiotu świadczącego usługi rejestracji nazw domen.

Dlatego w przypadku tych kategorii niski obrót nie oznacza automatycznie wyłączenia z KSC.

Przykład: reseller domen

To szczególnie ważny przykład dla firm zajmujących się domenami internetowymi.

KSC definiuje podmiot świadczący usługi rejestracji nazw domen jako rejestratora lub agenta działającego w imieniu rejestratorów, w tym dostawcę lub odsprzedawcę określonych usług związanych z rejestracją.

Jednocześnie art. 5 ustawy zalicza podmiot świadczący usługi rejestracji nazw domen do podmiotów kluczowych niezależnie od wielkości podmiotu.

W takim przypadku pytanie:

„Czy przekraczam próg obrotu?”

nie jest podstawowym pytaniem decydującym o statusie.

Najpierw należy ustalić, czy działalność przedsiębiorcy rzeczywiście odpowiada ustawowej definicji podmiotu świadczącego usługi rejestracji nazw domen.

Jeżeli tak, zastosowanie mają szczególne zasady przewidziane dla tej kategorii.

Przykład: dostawca DNS

Podobna sytuacja występuje w przypadku dostawców usług DNS.

Dostawca usług DNS został wskazany w art. 5 KSC jako podmiot kluczowy niezależnie od wielkości podmiotu.

Dlatego dostawca spełniający ustawową definicję publicznego dostawcy DNS nie może przyjąć:

„Mam niewielki obrót, więc KSC mnie nie dotyczy”.

W tej kategorii wielkość przedsiębiorstwa nie jest warunkiem uzyskania statusu podmiotu kluczowego.

Przykład: zwykły dostawca usług zarządzanych

Inaczej może wyglądać sytuacja firmy świadczącej outsourcing IT i będącej dostawcą usług zarządzanych.

Dostawca usług zarządzanych znajduje się w załączniku nr 1 do KSC.

W przypadku takiego przedsiębiorcy wielkość firmy ma znaczenie.

Co do zasady przedsiębiorstwo przekraczające kryteria średniego przedsiębiorstwa może zostać podmiotem kluczowym, natomiast przedsiębiorstwo spełniające kryteria średniego przedsiębiorstwa i niebędące podmiotem kluczowym może zostać podmiotem ważnym.

Tutaj analiza liczby zatrudnionych, obrotu oraz sumy bilansowej jest więc bardzo istotna.

Przykład: dostawca usług cyberbezpieczeństwa

Jeszcze inaczej ustawodawca potraktował dostawcę usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa.

W tej kategorii próg został określony inaczej niż dla typowego przedsiębiorstwa z załącznika nr 1.

Art. 5 KSC przewiduje status podmiotu kluczowego dla dostawcy usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa, który co najmniej spełnia wymogi dla małego albo średniego przedsiębiorcy lub je przewyższa.

Dlatego również tutaj nie można stosować uproszczonej zasady:

„Dopiero 50 mln euro obrotu oznacza KSC”.

Takie stwierdzenie byłoby nieprawidłowe.

Obrót czy suma bilansowa?

Przy ustalaniu wielkości przedsiębiorstwa często pomijana jest suma bilansowa.

Tymczasem unijna definicja średniego przedsiębiorstwa posługuje się kryterium:

roczny obrót do 50 mln euro LUB całkowity bilans roczny do 43 mln euro.

Przykładowo przedsiębiorstwo może mieć:

• stosunkowo wysoki obrót,
• ale mniejszą sumę bilansową.

Albo odwrotnie:

• stosunkowo niewielki obrót,
• ale dużą sumę bilansową.

Dlatego samo sprawdzenie przychodów ze sprzedaży nie daje pełnej odpowiedzi na pytanie o wielkość przedsiębiorstwa.

A co z liczbą pracowników?

To kolejny bardzo ważny element.

Kryteria wielkości przedsiębiorstwa nie są wyłącznie kryteriami finansowymi.

Dla średniego przedsiębiorstwa podstawowy próg zatrudnienia wynosi:

mniej niż 250 osób.

Dla małego przedsiębiorstwa jest to:

mniej niż 50 osób.

Dla mikroprzedsiębiorstwa:

mniej niż 10 osób.

Dlatego przedsiębiorca analizujący swoją sytuację na gruncie KSC powinien sprawdzić nie tylko obrót, ale również zatrudnienie.

Czy liczy się tylko obrót firmy zgłaszającej się do KSC?

Nie zawsze.

Przy określaniu wielkości przedsiębiorstwa znaczenie mogą mieć również relacje z przedsiębiorstwami partnerskimi i powiązanymi.

Unijne zasady określania wielkości przedsiębiorstwa przewidują przypadki, w których do danych przedsiębiorstwa trzeba odpowiednio uwzględnić dane innych podmiotów.

Ma to szczególne znaczenie w grupach kapitałowych.

Dlatego spółka zatrudniająca przykładowo 20 osób i posiadająca stosunkowo niewielki własny obrót nie zawsze będzie mogła zostać automatycznie potraktowana jako małe przedsiębiorstwo bez sprawdzenia jej relacji właścicielskich i kapitałowych.

KSC zawiera jednak ważny wyjątek dla przedsiębiorstw powiązanych

Polska ustawa zawiera w tym zakresie dodatkową regulację.

Jeżeli przedsiębiorstwo osiąga odpowiednią wielkość wskutek zastosowania zasad dotyczących przedsiębiorstw partnerskich lub powiązanych, ale:

• jego system informacyjny jest niezależny od systemów przedsiębiorstw partnerskich lub powiązanych

lub

• nie świadczy usług wspólnie z przedsiębiorstwami partnerskimi lub powiązanymi,

ustawa przewiduje szczególne zasady dotyczące kwalifikacji takiego podmiotu.

Dlatego w przypadku grup kapitałowych nie można po prostu zsumować obrotów spółek i na tej podstawie zakończyć analizy KSC.

Czy liczy się obrót całej firmy czy tylko obrót z usług objętych KSC?

To kolejne pytanie, które może powodować nieporozumienia.

Kryterium wielkości przedsiębiorstwa dotyczy wielkości przedsiębiorstwa, a nie wyłącznie wartości sprzedaży konkretnej usługi objętej KSC.

Przykładowo firma może osiągać:

• 90% przychodów ze sprzedaży innych usług,
• 10% przychodów z usług IT objętych analizą KSC.

Nie oznacza to automatycznie, że przy określaniu wielkości przedsiębiorstwa należy uwzględnić tylko te 10%.

Kryteria wielkości odnoszą się do przedsiębiorstwa jako podmiotu.

Czy 50 mln euro obrotu jest „progiem KSC”?

Nie.

Takie określenie byłoby zbyt dużym uproszczeniem.

Kwota 50 mln euro wynika z definicji średniego przedsiębiorstwa i jest jednym z kryteriów finansowych.

Nie istnieje natomiast jedna uniwersalna zasada:

„poniżej 50 mln euro – brak KSC, powyżej 50 mln euro – KSC”.

W praktyce możemy mieć:

małą firmę objętą KSC niezależnie od wielkości– jeżeli należy do jednej ze szczególnych kategorii;

średnią firmę będącą podmiotem ważnym– jeżeli świadczy określone usługi;

dużą firmę będącą podmiotem kluczowym– jeżeli znajduje się w odpowiednim sektorze;

oraz:

bardzo dużą firmę, która nie zostanie objęta KSC wyłącznie z powodu swojego obrotu– jeżeli jej działalność nie mieści się w zakresie podmiotowym ustawy.

Najpierw usługa, później wielkość firmy

Najbezpieczniejsza kolejność analizy jest następująca.

Krok 1 – sprawdź rodzaj działalności

Czy przedsiębiorstwo świadczy usługę lub prowadzi działalność wskazaną w załączniku nr 1 albo nr 2 do KSC?

Krok 2 – sprawdź definicję konkretnego podmiotu

Przykładowo:

• dostawca DNS,
• podmiot świadczący usługi rejestracji nazw domen,
• dostawca chmury obliczeniowej,
• dostawca usług zarządzanych,
• dostawca CDN,
• dostawca usługi centrum przetwarzania danych.

Krok 3 – sprawdź, czy wielkość przedsiębiorstwa ma znaczenie

Nie dla wszystkich kategorii ma.

Krok 4 – jeżeli ma znaczenie, ustal wielkość przedsiębiorstwa

Dopiero tutaj analizujemy:

• zatrudnienie,
• obrót,
• sumę bilansową,
• przedsiębiorstwa partnerskie,
• przedsiębiorstwa powiązane.

Krok 5 – sprawdź przepisy szczególne

Należy dodatkowo zweryfikować, czy dla konkretnej kategorii ustawa nie przewiduje innych zasad lub możliwości indywidualnego uznania podmiotu za kluczowy albo ważny.

Czy niski obrót chroni przed KSC?

Nie można przyjąć takiej zasady.

W niektórych kategoriach wielkość przedsiębiorstwa rzeczywiście powoduje, że mikro- lub mała firma nie zostanie objęta KSC na podstawie podstawowego kryterium wielkości.

Ale istnieją również kategorie, dla których wielkość nie ma znaczenia.

Dlatego stwierdzenie:

„Mam mały obrót, więc KSC mnie nie dotyczy”

może być błędne.

Czy wysoki obrót automatycznie oznacza KSC?

Również nie.

Firma osiągająca bardzo wysoki obrót nie podlega KSC tylko dlatego, że jest dużym przedsiębiorstwem.

Musi jeszcze prowadzić działalność należącą do zakresu ustawy albo spełniać inne przewidziane w niej przesłanki.

Podsumowanie

W przypadku przedsiębiorców prawidłowa analiza powinna obejmować przede wszystkim:

1. rodzaj świadczonych usług,
2. sektor i kategorię podmiotu określoną w KSC,
3. ewentualne szczególne zasady dla tej kategorii,
4. liczbę zatrudnionych,
5. roczny obrót,
6. sumę bilansową,
7. przedsiębiorstwa partnerskie i powiązane.

Najważniejsze jest jednak to, że nie dla każdego podmiotu wielkość przedsiębiorstwa ma znaczenie.

Dostawca DNS czy podmiot świadczący usługi rejestracji nazw domen należą do kategorii, które ustawa może kwalifikować jako podmioty kluczowe niezależnie od ich wielkości.

Z kolei dla wielu innych przedsiębiorstw z załączników do KSC wielkość przedsiębiorstwa jest jednym z podstawowych elementów kwalifikacji.

Dlatego pytanie:

„Jaki mam obrót?”

powinno być poprzedzone pytaniem:

„Jaką usługę świadczę i do jakiej kategorii KSC należę?”

Dopiero wtedy można prawidłowo ocenić znaczenie obrotu.